Kwaliteitscontrole van dons

Een van de belangrijkste taken van een atelier is het beoordelen van de kwaliteit van het dons. Zodra een nieuwe batch binnenkomt, wordt een eerste monster genomen. Tijdens het volledige was- en verwerkingsproces volgen meerdere controles. Pas wanneer het dons op alle punten voldoet, wordt het vrijgegeven voor verdere verwerking.

Controle na de laatste wasbeurt.

Bepaling van donskwaliteit

De kwaliteit van dons wordt niet op één moment vastgesteld, maar stap voor stap. Elke meting geeft informatie, samen bepalen ze of het dons geschikt is voor gebruik in een hoogwaardig dekbed.

1. Determinatie van het dons

Allereerst wordt vastgesteld of het om ganzendons of eendendons gaat. Met het blote oog is dat nauwelijks te zien. Onder vergroting herkennen specialisten subtiele verschillen in de structuur van de donsvlokken.

2. Aandeel bruikbare donsvlokken

Het basismateriaal wordt geanalyseerd aan de hand van een kleine monsterhoeveelheid. Daarbij wordt gekeken naar het aandeel zuiver dons en de aanwezigheid van onzuiverheden, zoals:

• gebroken dons
• fijne veertjes
• overige bestanddelen

3. Meting van de vulkracht

Vulkracht geeft aan hoeveel lucht het dons kan vasthouden. Hoe hoger deze waarde, hoe beter het dons isoleert bij een lager gewicht. Metingen worden uitgedrukt in millimeters per 30 gram dons of in CUIN.

4. Zuiverheid van het dons

De zuiverheid wordt gecontroleerd met de transparantiemethode. Het spoelwater van het gereinigde dons wordt beoordeeld op helderheid. Hoe zuiverder het dons, hoe beter de transparantie van het water.

Bij hoogwaardige ateliers ligt de lat hoger dan de norm. Niet alleen ‘voldoende zuiver’, maar zichtbaar schoon onder strengere voorwaarden.

5. Zuurstofgehalte

Het zuurstofgehalte geeft inzicht in de aanwezigheid van microscopisch kleine resten. Een lage waarde duidt op een schoon en stabiel materiaal dat geschikt is voor langdurig gebruik.

6. Restvetgehalte

Het restvetgehalte bepaalt in hoge mate de levensduur van het dons. Te weinig vet maakt het materiaal kwetsbaar. Te veel vet kan geurvorming veroorzaken. Een zorgvuldig gekozen balans zorgt voor soepel, veerkrachtig dons dat zijn eigenschappen behoudt.

Externe certificering

Sommige ateliers laten hun productie controleren door onafhankelijke instanties. Downpass is een voorbeeld van zo’n certificering, waarbij herkomst, verwerking en dierenwelzijn in de hele keten worden getoetst.

Zo wordt niet alleen de technische kwaliteit bewaakt, maar ook de manier waarop het dons tot stand komt.